სუფიზმი ისლამური სულიერი და მისტიკური ტრადიციების ფართო ერთობლიობაა, რომელიც განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობს შინაგან ეთიკურ განვითარებას, ღმერთთან ურთიერთობასა და სულიერ პრაქტიკას. იგი არ არის ერთი ორგანიზაცია ან ერთიანი მოძღვრება; ისტორიულად ჩამოყალიბდა სხვადასხვა სკოლა და საძმო.
ისტორიული განვითარება
სუფიური მოძრაობები ისლამის ადრეული საუკუნეებიდან განვითარდა. სხვადასხვა ეპოქაში წარმოიშვა სულიერი მასწავლებლებისა და მოწაფეების ურთიერთობაზე დაფუძნებული თემები. რელიგიური ტექსტების ინტერპრეტაცია, თვითდისციპლინა და საზოგადოების სამსახური სხვადასხვა ტრადიციაში განსხვავებულად გამოიხატება.
ტარიყა და სულიერი პრაქტიკა
ტარიყა ხშირად სუფიურ სულიერ გზას ან საძმოს ნიშნავს. ზოგიერთ ჯგუფში გავრცელებულია ზიქრი, ანუ ღმერთის ხსენების პრაქტიკა, მედიტაციური გამეორება ან საგალობელი. ეს პრაქტიკები ყველა მუსლიმისთვის სავალდებულო არ არის და ყველა სუფიური მიმდინარეობაც ერთნაირად არ იყენებს.
სუფიზმი და პოეზია
სუფიური იდეები ასახულია მრავალი პოეტისა და მოაზროვნის შემოქმედებაში. სიყვარულის, სულიერი მოგზაურობისა და შინაგანი გარდაქმნის სახეები ხშირად გამოიყენება მეტაფორულად. რელიგიური ტექსტების შეფასებისას მნიშვნელოვანია მათი ისტორიული გარემო და ავტორის ტრადიცია.
კავკასიური კონტექსტი
სუფიური საძმოები ისტორიულად ჩრდილოეთ კავკასიის ნაწილშიც არსებობდა და სოციალური ცხოვრების ნაწილი გახდა. ადგილობრივი კონტექსტისთვის საინტერესოა ქისტების ისტორია. სუფიზმის განხილვისას ყველა ადგილობრივი რელიგიური ფორმის ერთმანეთში არევა არასწორია.
ხშირად დასმული კითხვები
რა უნდა ვიცოდეთ ამ თემაზე?
უმეტესად მას ისლამის შიგნით განვითარებულ მრავალფეროვან სულიერ ტრადიციებად აღწერენ.