გამოცდისთვის მომზადება იწყება მოთხოვნების გაცნობით და მასალის დროში განაწილებით. ჩამოწერეთ თემები, განსაზღვრეთ რაში გჭირდებათ მეტი პრაქტიკა და პერიოდულად საკუთარი თავი შეამოწმეთ. დასვენება და ძილი მომზადების ნაწილია: გამოცდის წინა ღამის გათენება გრძელვადიანი გეგმის შემცვლელი არ არის.
გაეცანით გამოცდის ფორმატს
პირველ რიგში გადაამოწმეთ საგამოცდო პროგრამა და ინსტრუქცია ოფიციალურ წყაროში ან მასწავლებელთან. გაარკვიეთ დავალებების ტიპები, დრო და შეფასების წესი. სხვადასხვა გამოცდას განსხვავებული პირობები აქვს, ამიტომ ძველი ან არაოფიციალური ცნობები გადამოწმების გარეშე არ გამოიყენოთ.
შექმენით თემების სია და თითოეულს მიუწერეთ მდგომარეობა: კარგად ვიცი, გამეორება მჭირდება ან ჯერ ვერ ვიგებ. ეს სია დაგეხმარებათ დროის განაწილებაში. მარტივი საკითხების გამეორებაც საჭიროა, მაგრამ მთელი დრო მხოლოდ ნაცნობ თემებზე არ დახარჯოთ.
გამეორების რეალისტური გეგმა
დარჩენილი დღეები დაყავით მცირე სამუშაო მონაკვეთებად. თითოეულ დღეს აირჩიეთ ერთი ან ორი კონკრეტული მიზანი და მოიტოვეთ დრო წინა მასალის გასამეორებლად. თუ მოულოდნელი საქმე გაჩნდა, გეგმა გადაადგილეთ. ზედმეტად მკაცრი გრაფიკი ხშირად არ ასახავს რეალურ დატვირთვას.
რთული მასალა ჯერ გაიგეთ, შემდეგ გამოიყენეთ. მათემატიკაში ამოხსენით მაგალითები და შეამოწმეთ ნაბიჯები. ისტორიაში დაუკავშირეთ მოვლენები მიზეზებსა და შედეგებს. ლიტერატურაში იფიქრეთ არგუმენტზე და მოძებნეთ შესაბამისი ეპიზოდი. ტექსტის დაზეპირების ნაცვლად ყურადღება მიაქციეთ საკითხის ახსნას.
ივარჯიშეთ საკუთარი თავის შემოწმებით
სწავლის შემდეგ დახურეთ ჩანაწერები და უპასუხეთ თემაზე შედგენილ კითხვებს. შემდეგ შეადარეთ პასუხები მასალას, მონიშნეთ გამოტოვებული ინფორმაცია და შეცდომები გაასწორეთ. რამდენიმე დღის შემდეგ კითხვებს ხელახლა დაუბრუნდით. სასწავლო სავარჯიშო გამოცდის მსგავსი შეიძლება იყოს, თუმცა არ უნდა ჩათვალოთ, რომ რეალური დავალებები აუცილებლად გამეორდება.
დროის შეზღუდვით ვარჯიში სასარგებლოა ფორმატთან შესაგუებლად. მონიშნეთ, რომელ კითხვაზე დახარჯეთ ყველაზე მეტი დრო და სად გაგეპარათ ინსტრუქცია. თუ პასუხი არ იცით, გადადით შემდეგზე და დარჩენილი დროის შემთხვევაში დაბრუნდით. ზუსტი ტაქტიკა გამოცდის წესებს მოარგეთ.
გამოცდის წინა დღე
გადაამოწმეთ ადგილი, საჭირო დოკუმენტები და ნივთების სია მხოლოდ ოფიციალური წესების მიხედვით. მოამზადეთ ნივთები წინასწარ, რათა დილით ნაკლებად იჩქაროთ. მსუბუქი გამეორება შეგიძლიათ, მაგრამ რთული ახალი მასალის ღამის განმავლობაში ათვისებას ნუ დაეყრდნობით.
ძილის საჭიროება ასაკის მიხედვით იცვლება. CDC-ის მიხედვით, 13–18 წლის მოზარდებისთვის რეკომენდებულია 8–10 საათი ძილი დღე-ღამეში. თუ ნერვიულობა ძლიერია, უთხარით სანდო ადამიანს; ხანგრძლივი ან ყოველდღიურობაზე მოქმედი შფოთვის შემთხვევაში სპეციალისტის დახმარებაც შესაძლებელია.
გამოცდის დროს
მოუსმინეთ ინსტრუქციას და თითოეული კითხვა ყურადღებით წაიკითხეთ. გაითვალისწინეთ დრო, მაგრამ საათის მუდმივმა შემოწმებამ მუშაობა არ შეგაფერხოთ. პასუხების გადახედვისთვის, თუ შესაძლებელია, რამდენიმე წუთი დაიტოვეთ. ერთ რთულ დავალებაზე გაჩერება დანარჩენი კითხვებისთვის დროს ამცირებს.
სავარჯიშო გამოცდის განხილვა
როდესაც საცდელ დავალებას დაასრულებთ, ნუ შემოიფარგლებით მხოლოდ ქულის დათვლით. თითოეულ შეცდომას მიუწერეთ სავარაუდო მიზეზი: თემა არ ვიცოდი, კითხვა არასწორად წავიკითხე, დრო არ მეყო თუ გამოთვლაში შემეშალა. შემდეგი მეცადინეობა ამ განსხვავებების მიხედვით დაგეგმეთ.
შეარჩიეთ ერთი ან ორი შეცდომა და თავიდან ამოხსენით პასუხის შეუხედავად. შემდეგ შეადარეთ სწორ გადაწყვეტას. თუ ვერ ხვდებით, რატომ არის პასუხი ასეთი, მასწავლებელს სთხოვეთ ნაბიჯების ახსნა. ერთი და იმავე ტესტის ზეპირად დამახსოვრება ცოდნის ფართო შემოწმებას ვერ ჩაანაცვლებს.
როგორ მოვემზადოთ სხვადასხვა დავალებისთვის
მრავალვარიანტიან კითხვაში ყურადღება მიაქციეთ, კონკრეტულად რას ითხოვს ინსტრუქცია. ღია კითხვაზე ჯერ ჩამოწერეთ მთავარი აზრი, შემდეგ დაამატეთ განმარტება ან მაგალითი. თუ პასუხს შეზღუდული მოცულობა აქვს, ეცადეთ მთავარ საკითხს უპასუხოთ და ზედმეტ გადახვევებს მოერიდოთ.
საგამოცდო ესესთვის წინასწარ ივარჯიშეთ მოკლე გეგმის შედგენაში: მთავარი მოსაზრება, არგუმენტი, შესაბამისი მაგალითი და დასკვნა. დასრულების შემდეგ გადაამოწმეთ, ნამდვილად პასუხობს თუ არა ტექსტი დასმულ საკითხს. შეფასების კრიტერიუმები და მოცულობა გამოცდის ოფიციალური დოკუმენტიდან შეამოწმეთ.
ერთკვირიანი მაგალითი
თუ გამოცდამდე ერთი კვირაა დარჩენილი, პირველ დღეს თემები ჩამოწერეთ და სირთულით დაალაგეთ. მომდევნო ორ დღეს რთულ თემებზე იმუშავეთ, ყოველდღე დაუმატეთ ადრე ნასწავლის მოკლე გახსენება. მეოთხე დღეს საცდელი დავალებები გააკეთეთ, მეხუთე დღეს კი შეცდომები განიხილეთ.
მეექვსე დღეს დარჩენილ გაუგებარ საკითხებზე იმუშავეთ და დახმარებისთვის მიმართეთ მასწავლებელს. ბოლო დღეს გადაამოწმეთ ინსტრუქციები და საჭირო ნივთები. ეს მხოლოდ მაგალითია: საგნის მოცულობა, სამუშაო გრაფიკი და მოსწავლის საჭიროებები განსხვავდება.
შფოთვასთან პრაქტიკული მიდგომა
ნერვიულობისას ყურადღება გაამახვილეთ მომდევნო შესაძლო ნაბიჯზე: ერთი კითხვის წაკითხვაზე ან მასალის დალაგებაზე. შეგიძლიათ რამდენიმე მშვიდი ჩასუნთქვა და ამოსუნთქვა სცადოთ და შემდეგ სამუშაოს დაუბრუნდეთ. თუ შიში იმდენად ძლიერია, რომ ძილს ან ყოველდღიურ ცხოვრებას უშლის ხელს, მარტო ნუ დარჩებით და დახმარებას მიმართეთ.
შედეგის მოლოდინი და სხვისი შეფასებები ყოველთვის ვერ კონტროლდება. მოსამზადებელი გეგმა კი შეგიძლიათ შეცვალოთ: განსაზღვრეთ რას მოასწრებთ დღეს, გადაამოწმეთ პროგრესი და საჭიროებისას გეგმა ხელახლა შეადგინეთ.
საგამოცდო მასალის შესამოწმებლად გამოიყენეთ პროგრამის შესაბამისი ოფიციალური მაგალითები, თუ ისინი ხელმისაწვდომია. თითოეული სავარჯიშოს შემდეგ მონიშნეთ თემა და დაბრუნების თარიღი. თუ კითხვები შემთხვევითი ვებსაიტიდან აიღეთ, მათი სიზუსტე და შესაბამისობა მასწავლებელთან ან ოფიციალურ მასალაში გადაამოწმეთ. ჯგუფში მეცადინეობისას წინასწარ შეთანხმდით, რომელი საკითხი განიხილოთ და რამდენი დრო დაუთმოთ. ერთმანეთისთვის ახსნა სასარგებლოა მაშინ, როდესაც საბოლოო პასუხს სწორი მასალით ამოწმებთ. თუ ჯგუფური საუბარი მუშაობას ხელს უშლის, დამოუკიდებელი დრო და საერთო განხილვა ცალ-ცალკე დაგეგმეთ. გამოცდის წესებისა და მოთხოვნების ცვლილება ყოველთვის ორგანიზატორის ოფიციალურ გვერდზე გადაამოწმეთ.
თუ მხოლოდ ერთი დღე დაგრჩათ, ყველა თემის სრულად შესწავლას ნუ შეეცდებით. გაეცანით ოფიციალურ მოთხოვნებს, შეარჩიეთ მთავარი საკითხები და დამოუკიდებლად შეამოწმეთ, რა უკვე იცით. გაუგებარი წესის ან საჭირო ნივთის შესახებ დროულად ჰკითხეთ ორგანიზატორს. დღის ბოლოს მოამზადეთ ნივთები და დაუთმეთ დრო ძილს.
ხშირად დასმული კითხვები
როდის დავიწყო გამოცდისთვის მზადება?
რაც უფრო ადრე დაიწყებთ, მით მეტი დრო დაგრჩებათ მასალის ნაწილებად დასაყოფად; ვადა გამოცდის მოცულობაზეა დამოკიდებული.
უნდა გავათენო გამოცდის წინ?
ღამის გათენება კარგი გეგმა არ არის. ჩართეთ საკმარისი ძილი და დროში განაწილებული გამეორება.
როგორ შევამოწმო ცოდნა?
უპასუხეთ კითხვებს მასალის გარეშე და შემდეგ პასუხები გადაამოწმეთ.
რა ვქნა, თუ კითხვაზე პასუხი არ ვიცი?
შესაძლებლობის შემთხვევაში გადადით შემდეგ დავალებაზე და მოგვიანებით დაუბრუნდით.
სად გავიგო გამოცდის ზუსტი წესები?
გამოცდის ოფიციალურ პროგრამაში ან ორგანიზატორის მითითებებში; სკოლაში ასევე ჰკითხეთ მასწავლებელს.
