სასკოლო დავალებების დაგეგმვა იწყება იმით, რომ მოსწავლემ იცოდეს რა აქვს გასაკეთებელი, როდის უნდა ჩააბაროს და რამდენი დრო სჭირდება. კვირის მარტივი გეგმა ეხმარება დავალებების დაყოფასა და დასვენებისთვის ადგილის დატოვებაში. მშობლის როლია მხარდაჭერა და არა ბავშვის ნაცვლად ყველა გადაწყვეტილების მიღება.
ჩამოწერეთ ყველა დავალება
ერთ ფურცელზე ან კალენდარში შეიტანეთ დავალება, ჩაბარების თარიღი და საჭირო მასალა. დიდი პროექტიც ჩაწერეთ და ჩვეულებრივი სავარჯიშოც. თუ ინფორმაცია სხვადასხვა ჩატშია, დღეში ერთხელ ერთ ადგილზე გადაიტანეთ. მცირეწლოვან მოსწავლეს ამ პროცესში ზრდასრული შეიძლება დაეხმაროს.
თარიღის გარდა აღნიშნეთ, როდის დაიწყებთ მუშაობას. მაგალითად, პარასკევს ჩასაბარებელი პრეზენტაცია ორშაბათს თემის არჩევით, სამშაბათს ინფორმაციის მოძიებით და ოთხშაბათს მონახაზით შეიძლება დაიწყოთ. ხუთშაბათს დრო დარჩება შესამოწმებლად.
დავალებები დაყავით ნაწილებად
დიდი დავალების წინ ზოგადი მიზანი შეიძლება დამაბნეველი იყოს. ტექსტის დაწერა დაყავით თემის გაგებად, მასალის მოძიებად, გეგმის შედგენად, მონახაზად და რედაქტირებად. თითოეულ ნაბიჯს სავარაუდო დრო მიუწერეთ. თუ სამუშაო მოსალოდნელზე მეტხანს გრძელდება, გეგმა შეცვალეთ.
ზოგჯერ პირველ ნაბიჯად მხოლოდ რვეულისა და საჭირო წიგნის მომზადებაც საკმარისია. დაწყების შემდეგ გადაწყვიტეთ, რამდენი მონაკვეთი დაგჭირდებათ. მიზანია სამუშაოს მართვა და არა მთელი დღის წუთობრივად შევსება.
პრიორიტეტები და თავისუფალი დრო
პირველ რიგში მონიშნეთ ვადები და იმ დავალებების ნაწილები, რომლებზეც სხვა ადამიანების დახმარება გჭირდებათ. შემდეგ გადახედეთ სირთულეს. გადაუდებელი საქმე ყოველთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი არ არის: გრძელვადიან პროექტს ადრეული დაწყებაც სჭირდება.
გრაფიკში შეიტანეთ კვება, გადაადგილება, დასვენება, სპორტი და ძილი. თუ გეგმაში შესვენება არ ეტევა, სავარაუდოდ დავალებები ზედმეტად ბევრია. ასეთ დროს მასწავლებელთან ან მშობელთან მოცულობისა და პრიორიტეტების განხილვა დაგეხმარებათ.
კვირის გეგმის მაგალითი
კვირას ჩამოწერეთ შემდეგი კვირის დავალებები. ორშაბათს იმუშავეთ იმ თემაზე, რომლის საფუძველიც გჭირდებათ; სამშაბათს მოამზადეთ პროექტის მასალები; ოთხშაბათს დამოუკიდებლად გადახედეთ მათემატიკის სავარჯიშოებს; ხუთშაბათს დაასრულეთ პარასკევს ჩასაბარებელი სამუშაო. პარასკევს შეამოწმეთ, რა დარჩა შემდეგი კვირისთვის.
ეს მხოლოდ მაგალითია და არა სავალდებულო განრიგი. შეცვალეთ დრო გაკვეთილების, წრეებისა და ოჯახის გარემოებების მიხედვით. თუ დავალების დასრულება ვერ მოასწარით, დანარჩენი შემდეგ თავისუფალ მონაკვეთში გადაიტანეთ და მიზეზი ჩაინიშნეთ.
მშობლების დახმარება
მშობელს შეუძლია ბავშვს ჰკითხოს: „რომელი დავალებაა პირველი?“ და „რა დახმარება გჭირდება?“ უფრო სასარგებლოა გეგმის ერთად განხილვა, ვიდრე მხოლოდ შენიშვნა, რომ დრო დაიკარგა. ასაკის მატებასთან ერთად მოსწავლემ შეძლებისდაგვარად თვითონ უნდა აირჩიოს სამუშაოს რიგი და შეაფასოს შედეგი.
თუ სამუშაოს დაწყება სისტემატურად უჭირს ან დატვირთვა ძილსა და ყოველდღიურ ცხოვრებას უშლის ხელს, მიმართეთ კლასის დამრიგებელს. დამატებითი დახმარების საჭიროება სიზარმაცედ არ უნდა ჩაითვალოს.
როგორ შევაფასოთ საჭირო დრო
პირველ კვირაში თითოეულ დავალებაზე დახარჯული დრო მიახლოებით ჩაინიშნეთ. მაგალითად, თუ მათემატიკის ხუთ ამოცანას 35 წუთი დასჭირდა, შემდეგ ჯერზე მსგავსი მოცულობისთვის საკმარისი ადგილი დატოვეთ. რიცხვი გარანტია არ არის: რთულ მაგალითებს შეიძლება მეტი დრო დასჭირდეს.
განსხვავდება დავალების დაწყებისა და მისი დასრულების დრო. მოამზადეთ მასალა და შეამოწმეთ ინსტრუქცია, სანამ საათს ჩართავთ. თუ დრო რეგულარულად არ გყოფნით, გრაფიკს დამატებითი მონაკვეთი დაუმატეთ ან მასწავლებელს უთხარით, რომ სამუშაო მოსალოდნელზე დიდხანს გრძელდება.
პროექტის გაყოფა პატარა ნაბიჯებად
წარმოიდგინეთ, რომ მოსწავლეს საქართველოს ტბებზე პრეზენტაცია აქვს მოსამზადებელი. პირველ დღეს შეუძლია შეარჩიოს სამი ტბა და ჩამოწეროს კითხვები. მეორე დღეს მოძებნის სანდო ინფორმაციას მდებარეობისა და თავისებურებების შესახებ. მესამე დღეს ტექსტსა და ილუსტრაციებს დაალაგებს.
ბოლოს სასარგებლოა პრეზენტაციის ხმამაღლა ერთხელ მოსმენა და წყაროების შემოწმება. საჭირო მასალის სანახავად გამოიყენეთ საქართველოს ტბების შესახებ სტატია, თუმცა მასწავლებლის მოთხოვნები და დამატებითი წყაროებიც გაითვალისწინეთ.
როგორ მოვიქცეთ გადატვირთულ დღეს
თუ ერთ დღეს რამდენიმე დავალება დაგროვდა, პირველ რიგში ჩაინიშნეთ უახლოესი ვადები. შემდეგ აირჩიეთ ისეთი ნაბიჯი, რომლის დასრულებაც დღეს რეალურად შეგიძლიათ. გრძელ პროექტზე ათი წუთის დათმობაც შეიძლება სასარგებლო იყოს, თუ ამ დროს გეგმას შეადგენთ ან საჭირო მასალას შეკრებთ.
თუ გეგმა აშკარად ვერ ეტევა ხელმისაწვდომ დროში, დაუკავშირდით მასწავლებელს და კონკრეტულად აუხსენით, რა მოასწარით და რაში გჭირდებათ დახმარება. ძილისა და დასვენების მთლიანად ამოღება მდგრადი გამოსავალი არ არის. ოჯახურმა განრიგმა მოსწავლის სხვა ვალდებულებებიც უნდა გაითვალისწინოს.
ციფრული თუ ქაღალდის კალენდარი
ორივე ვარიანტი მისაღებია. ქაღალდის კალენდარი მაგიდასთან თვალსაჩინოდ შეიძლება ეკიდოს; ციფრული კალენდარი შეხსენებებს აგზავნის. უმჯობესია აირჩიოთ ერთი ძირითადი ადგილი, რათა ვადები სხვადასხვა რვეულსა და აპლიკაციაში არ დაიკარგოს.
კვირის ბოლოს შესრულებული დავალებები მონიშნეთ და გადადებული საქმეები შემდეგ კვირაში გადაიტანეთ. ეს არ არის საკუთარი თავის გაკრიტიკების დრო: შეამოწმეთ, რისი შეფასება აღმოჩნდა არაზუსტი და როგორ გაამარტივებთ შემდეგ გეგმას.
სასწავლო დღის ბოლოს ჩანთის მომზადებაც დაგეგმვის ნაწილია. გადაამოწმეთ მეორე დღის ცხრილი, საჭირო რვეულები და ისეთი ნივთები, რომელთა მოძიებაც დილით დროს წაგართმევდათ. მოსწავლემ ასაკის შესაბამისად თავად შეასრულოს ეს ნაბიჯი, მშობელმა კი საჭიროებისას სიის შედგენაში დაეხმაროს. თუ მნიშვნელოვანი დავალება ვერ მოესწრო, გეგმის შეცვლა ჯობია მის დამალვას. ჩანაწერში მიუთითეთ, რა ნაწილი დასრულდა და რა დახმარებაა საჭირო. კვირის დაგეგმვისას ერთ დღეში ყველა რთული საქმის ჩატევა აუცილებელი არ არის. დავალებების განაწილება, შესვენება და მოქნილი დრო ხშირად უფრო პრაქტიკულ გეგმას ქმნის.
თუ კალენდარში რამდენიმე ფერის გამოყენება გსურთ, თითო ფერს მარტივი მნიშვნელობა მიანიჭეთ: ვადა, დაწყების დრო ან პირადი საქმე. ფერების რაოდენობა და დიზაინი მთავარ მიზანს არ უნდა ჩრდილავდეს. კვირის დასაწყისში გადაამოწმეთ, ხომ არ დაემატა ახალი დავალება, და განრიგი რეალურ ცვლილებებს მოარგეთ. ოჯახის წევრებთან სასკოლო ღონისძიებების თარიღების გაზიარებაც დაგეხმარებათ დროის უკეთ განაწილებაში.
ხშირად დასმული კითხვები
როგორ დავიწყოთ დაგეგმვა?
ჩამოწერეთ დავალებები და ვადები, შემდეგ დაყავით ისინი მცირე ნაბიჯებად.
უნდა დავგეგმოთ მთელი დღე?
არა. სასარგებლოა მეცადინეობის, დასვენებისა და სხვა მნიშვნელოვანი საქმეების გათვალისწინება მოქნილად.
რა ვქნათ, თუ გეგმას ჩამოვრჩით?
შეაფასეთ დარჩენილი დრო, შეცვალეთ პრიორიტეტები და საჭიროებისას დახმარება სთხოვეთ მასწავლებელს.
მშობელმა თავად უნდა შეასრულოს გეგმა?
მშობელმა მოსწავლეს დაგეგმვასა და მონიტორინგში უნდა დაუჭიროს მხარი, ბავშვის ასაკისა და საჭიროების გათვალისწინებით.
რამდენად ხშირად გადავხედოთ გეგმას?
მოკლე ყოველდღიური გადახედვა და კვირაში ერთხელ უფრო ფართო დაგეგმვა კარგი საწყისი ვარიანტია.
